Şantiye Yönetimi ve Organizasyonu (*) - 2
(*) İnş. Müh. Hakan Sümer’in kaleme aldığı ve Seçkin Yayıncılık tarafından yayınlanan “Şantiye Yönetimi ve Organizasyonu” adlı kitaptan derlenmiştir.
Yazan: İnş. Müh. Hakan SÜMER
MAKALEYİ, ŞUBAT 2021 (385.) SAYIMIZIN E-DERGİ VERSİYONUNDAN DA OKUYABİLİRSİNİZ
II. ŞANTİYE
A. Tanımı
“Şantiye”, yapının üretildiği, üretim ile ilgili gerekli planlamaların yapıldığı ve uygulandığı sahadır. Yapılacak olan işin emniyetli bir şekilde yapılması ve bitirilmesi için düzenlenen alandır. Diğer bir tanımlamayla “Şantiye”, inşaatın yapıldığı ve yapım ile ilgili her türlü faaliyetin planlanıp uygulandığı yerdir.
Bir şantiyenin kurulma amacı, bir imalatın en kısa zamanda ve en az malzeme, işçilik ve enerji kaybı ile inşa edilmesidir. Şantiyede sirkülasyon, taşıma ve depolama sorunlarını en aza indirecek şekilde planlanmalıdır. Bu suretle gerek araç, gerekse malzemelerin yerleri, işin metotlu bir şekilde yürütülmesi için imalatın gerektirdiği sıraya göre düzenlenmelidir.
B. Şantiye Kurulumu ve İşletilmesi
Şantiyenin uygun planlanması ve yönetilmesi çok yönlü yararlar sağlayacaktır. Şantiyenin kurulum ve işletilmesi hususunda takip edilmesi gereken sıralama çok önemlidir.
Şantiye kurulacak bölge için bilgi toplanması: Şantiye kurulacak yerin arazi yapısının incelenmesi gerekmektedir. Hatta gerekli durumlarda mevcut haritalardan yardım alınarak detaylı inceleme yapılması şarttır. Şantiyenin ulaşım olanakları araştırılarak malzeme ve işçi sevkiyatı için güzergâhların titizlikle belirlenmesi gerekmektedir. Çünkü belirlenmeyen güzergâhlar daha sonra şantiyedeki işlerin aksamasına ve verimin düşmesine sebep olacaktır.
Şantiyede yapılacak olan yardımcı binaların nitelikleri ve nerede olacaklarına dair gerekli verilerin oluşturulması gerekecektir. İnşaat için gerekli atölyeler, araç gereç depoları ve yapı malzemelerin depolanacağı alanlar titizlikle belirlenmelidir. Bu belirlenecek hususlar şantiye içinde oluşacak kargaşa ve kalabalığı önleyecek, düzenli bir saha çalışması olmasına zemin hazırlayacaktır.
Şantiyede kullanılacak iş makineleri dikkate alınarak park yerleri, tamirhane, yedek parça deposu ve şantiye içi servis yolu ihtiyacı belirlenir. Şantiyede sürekli kalacak işçi ve teknik eleman sayısı
Şantiye için gerekli olan enerji ihtiyacının nereden ve ne şekilde karşılanacağı önceden belirlenmelidir. Şantiyenin birkaç saat elektriksiz kalması şantiye içindeki çalışmaların durmasından işçilerin gündelik hayatlarını devam ettirememesine kadar birçok olumsuz sonuç doğurabilir.
Günlük kullanılacak su ihtiyacı miktarı belirlenerek, belirlenen bu su miktarının en uygun ve kolay şekilde nereden karşılanabileceği planlanmalıdır. Tıpkı elektrikte olduğu gibi suyun da önemi çok büyüktür. Suya ihtiyaç duyulan imalatların yapılması ve şantiyedeki kullanım ve içme suyunun ihtiyacının karşılanması, şantiyenin devamlılığı açısından çok önemlidir. Örnek verecek olursak, suların olmadığı bir günde çalışanlar duş alamayacak ve ertesi gün duş alamayacakları için işbaşı yapamayacaklardır haklı olarak.
Şantiye projesinin oluşturulması: Toplanan bilgiler ışığında şantiyede neyin nerede kullanılacağı kroki olarak belirlenir. Bu çalışma mutlaka yapılmalıdır. Şantiye projesi hazırlamanın yararlarını tecrübeyle edinmektense önlem alarak ve planlayarak yaşamak daha faydalı olacaktır.
Şantiye projelerinin oluşturulması ile gereksiz malzeme kullanımı engellenmiş olur. Projeye göre ihtiyaç duyulan malzemelerin listesi ve metrajı belirlenerek sipariş verileceği için çok büyük sayılarda artan veya zayi olan malzeme olmayacaktır. Bu doğrultuda israftan kaynaklanan maliyet artışı olmayacak ve bütçeye göre inşaat bitirilmiş olacaktır. Görünürde çok fazla zararı dokunmyacağını düşündüğümüz israfların, inşaat sonundaki tabloları ile her zaman yanıldığımızı görüyoruz. Yapılacak gereksiz malzeme alımlarıyla yükselen maliyet değerlerine bir de bu malzemelerin şantiyeye gelmesi için harcanan nakliye giderleri eklenmektedir. Çünkü şantiyelerde nakliye ciddi parasal değerlere ulaşabilmektedir.
Oluşturulacak projeler ile iş sağlığı ve güvenliği konusunda da önlem alınır. Projeli, düzenli ve tertipli şantiyelerde iş kazalarını minimize etmek mümkün olabilmektedir. Ne kadar önlem alınırsa alınsın önlenemeyen yüzde 2’lik bir iş kazası gerçekleşme oranı mevcuttur. Önemli olan bu oranın yakalanmasıdır.
Şantiye ön projeleri hazırlanırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bunlar;
- Sahanın rölevesi alınarak, çalışma sahası ve haberleşme istasyonlarının şantiye sınırlarına uzaklığı tespit edilmelidir.
- İnşaat sahasından geçen ve taşınması gereken altyapı hatlarının varlığı araştırılmalı, haberleşme işlemleri ile birlikte ilgili kurum ve kuruluşlarla irtibata geçerek gerekli işlemler için girişimlerde bulunulmalıdır.
- Şantiye yakınından geçen enerji hattı varsa, elektrikle çalışacak makineler de dikkate alınarak o hattan yararlanılıp, yararlanılamayacağı öğrenilmelidir.
- Kurulacak ambarların gerekli malzemeye göre kapasite ve büyüklükleri tespit edilmelidir.
- Şantiye tesislerinde yapılacak imalatların yaklaşık ortalama günlük ve toplam miktarları tespit edilmelidir.
- Araçlara park, tamirhane, yedek parça deposu için ayrılacak yerlerin ve şantiye içi yolların ölçülerinin tayini için şantiyede kullanılacak iş makinelerinin çeşidi ve sayısı tespit edilmelidir.
- Yapılacak işin büyüklüğü göz önünde tutularak, ortalama ve en fazla kaç işçi ve teknik elamanın şantiyede çalışacağı, bunlardan ne kadarının şantiyede kalacağı tespit edilmeli ve bulunan sayılara göre işçilerin dinlenme, yemek yeme, soyunup giyinme, yatma, tuvalet yerleri, sayıları ve ölçüleri; evli personel için yapılacak lojmanların yer ve sayıları belirlenmelidir.
- Şantiye kuruluşunda, asgari ihtiyaçların minimum yatırım ve işletme maliyeti ile karşılanması prensibi esas alınmalı, kurulacak tesis seçiminde bina, baraka, konteynır kullanılması gibi seçeneklerden en uygun olanı seçilmelidir.
- Şantiyenin büyük yerleşim merkezlerinden uzak olması halinde, şantiyede bulunacak personel ve işçilerin ihtiyaçlarını karşılamak için yapılacak kantin ve benzeri binaların sayı ve büyüklükleri tespit edilmelidir.
- Şantiye içi ulaşım güzergâhları ile dâhili su ve elektrik dağıtım plan ve güzergâhları belirlenmelidir.
- Haberleşme ihtiyaçları tespit edilerek, telefon hat sayısı, internet hat kapasitesi, telsiz ihtiyacı vs. belirlenmelidir.
- Şantiye için gerekli olacak bilgisayar, yazılım, yazıcı, fotokopi, ozalit ve faks makinesi gibi ofis donanım ve ekipmanı tespit edilmelidir.
- Şantiye sahası yağmur sularının birikmesine engel olacak şekilde, örneğin yüzde 1-1.25 eğimli olmalı, şantiye çevresi ve ünitelerin etrafında gerekirse drenaj yapılmalıdır.
- Şantiye tesislerinin bulunduğu alanlarda ağaçlandırma ve yeşillendirme yapılmalıdır.
- Çöp ve atık malzeme toplama noktaları belirlenmelidir.
- Kablo ve hat çekimleri, şantiyenin kalıcı bir tesis olmadığı düşünülerek düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Elektrik şebekesinde kablo ek sayısının en az sayıda tutulması zamanla ortaya çıkacak arızaları büyük ölçüde önleyecektir.
- Eğer ihtiyaç duyulacaksa beton santralı ve kule vinç gibi sabit tesislerin yerleri tespit edilmelidir.
- Beton tesis alanına açık drenaj yapılmalı, bu alanda büz kullanılmamalıdır. Atıksuyun içindeki çimento büzün tıkanmasını kolaylaştıracaktır
- Çevre çitinin tipi ve güzergâhı tespit edilmelidir.
- Sahaya giriş çıkış noktaları tespit edilmelidir.
- Jeneratör gerekiyorsa bunların sayı ve kapasiteleri tespit edilmelidir.
- Günlük kullanılacak ortalama su miktarı hesaplanmalı ve bu suyun nereden, ne şekilde temin edileceği ve şantiyede nasıl saklanacağı belirlenmelidir.
Devamı önümüzdeki sayıda...
7 Şubat 2021
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 85 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wilo, Winsa, XCMG ve Xylem’in değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 1200 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.